A A A

Zasady organizacji

Działy i gałęzie w gospodarstwie rolnym. Każde gospodarstwo rolne składa się co najmniej z 2 działów: produkcji roślinnej i produkcji zwierzęcej. W dużych gospo­darstwach może czasem istnieć trzeci dział — przetwórstwo rolnicze. Sa to dzia­ły produkcyjne, ale tylko jeden z nich — produkcja roślinna — jest działem wy­twórczym. Produkcja zwierzęca i przetwór­stwo rolnicze są tylko działami przetwa­rzającymi wytwory produkcji roślinnej w bardziej uszlachetnione produkty. W obrębie działów produkcji można z ko­lei rozróżnić poszczególne gałęzie pro­dukcji, np. w produkcji roślinnej — upra­wę roślin zbożowych, okopowych, prze­mysłowych i pastewnych, gospodarkę na łąkach i pastwiskach itd., a w produkcji zwierzęcej — chów bydła, trzody chlewnej, owiec, drobiu, pszczół itp. Powiązanie działów i gałęzi produkcji. Jeśli proces produkcji w gospodarstwie rolnym ma przebiegać harmonijnie i bez zakłóceń, to poszczególne działy i ga­łęzie muszą być ze sobą prawidłowo po­wiązane. W najogólniejszym zarysie istniejące po­wiązania wyrażają się w tym, że: produkcja roślinna dostarcza produk­cji zwierzęcej pasz i ściółki; produkcja zwierzęca dostarcza pro­dukcji roślinnej obornika, w dużym stop­niu warunkującego poziom uzyskiwanych plonów; oba wymienione działy dostarczają surowców dla zakładów przetwórstwa rolniczego; produkcja uboczna jednego działu musi być w pełni wykorzystana przez in­ne działy (np. obornik — przez produkcję roślinną, a słoma, plewy, łęty, liście — przez produkcję zwierzęcą). Właściwe powiązanie działów i gałęzi produkcji uzyskujemy przez zrównoważe­nie bilansów, ich wzajemnych służebno­ści oraz służebności na ich rzecz ze stro­ny działów usługowych. W zasadzie można uznać gospodarstwo za mające organicznie powiązane dzia­ły i gałęzie produkcji, jeśli doprowadzi­my do zrównoważenia trzech podstawo­wych bilansów, a mianowicie: bilansu nawozowego; bilansu pasz i ściółki; bilansu siły roboczej i pociągowej. Polegają one, podobnie jak wszelkie bi­lanse, na porównywaniu potrzeb z możli­wościami ich zaspokojenia.